Herentalse Geschiedkundige Kring
Welkom
Historisch overzicht
Publicaties
  & hoe bestellen
Evenementen
Verslagen
Nieuws
Contact
Wie is wie?
Foto's
Links
EVENEMENTEN
Erfgoeddag 2017 : thema 'Zorg'
Zondag 23 april 2017

Erfgoeddag 2017 staat in het teken van ‘Zorg’. Zorg voor het erfgoed hoort daar beslist bij. In de Sint-Waldetrudiskerk wordt een kleine tentoonstelling gehouden rond het recent gerestaureerde schilderij ‘De Drie Goddelijke Deugden’ van de Antwerpse meester Peter van Lint (1609-1690).

Restauratie, geschiedenis, voorstelling en symboliek van dit oogstrelende, kleurrijke doek worden uitvoerig belicht. De behandeling van het schilderij werd mede mogelijk gemaakt door een erfgoedpremie van de provincie Antwerpen.

De Sint-Waldetrudiskerk is op Erfgoeddag, zondag 23 april, uitzonderlijk open van 14 tot 17 uur. De tentoonstelling blijft ook te bezichtigen tijdens de maand mei gedurende de normale openingsuren (woensdag tot en met zondag, van 14 tot 17 uur).

In het volgende Historisch Jaarboek van Herentals zal een bijdrage over dit interessante schilderij verschijnen.

Voorstelling Historisch Jaarboek Herentals
op zaterdag 17 december 2016 te 10h30

Op zaterdag 17 december stelt de voorzitter van de Herentalse Geschiedkundige Kring, mr. Hugo Verhaegen, de vijfentwintigste editie van het Historisch Jaarboek voor. De voorstelling vindt plaats om 10.30 uur in kasteel Le Paige (Nederrij 135 te Herentals).

De inhoud van het Historisch Jaarboek van Herentals XXV ziet eruit als volgt :

  • Het protocol van Petrus Martinus alias Blampens, notaris in Herentals (1464 - 1485).
    (door Michel Oosterbosch)

  • Het weeshuis van de Voorzienigheid te Herentals.
    (door zuster Cecilia Monsieurs)

  • Terug kijkend naar het Herentalse bonifantenhuis.
    (door Jan Cools)

  • Een verborgen grafplaat voor Martinus Jonathas (+ 1628) in de begijhofkerk te Herentals.
    (door Jan Cools)

  • Christus op de Koude Steen op het begijnhof van Herentals. Restauratie en replica.
    (door Jan Cools)

  • Dr. Jef Laureys, stichter en uitgever van de tijdschriften Herentals (1934 - 1938) en Onze Kempen (1936 - 1938).
    (door Jan-M. Goris)

HERENTALSE KRONIEK

  • Op de boekentafel. Bert Govaerts, Ernest Claes, de bibliografie van een heer uit Zichem.
    (door Jan Cools)

  • Sporen van de - vermoedelijke oude romaanse - Sint - Waldetrudiskerk van Herentals.
    (door Jan-M. Goris)

  • Het Hertals Dialect XXIII.
    (door Jef Van den Bosch)

--- Instituut De Voorzienigheid ----

Het jaarboek is te koop bij de ‘Dienst Toerisme Herentals’, Grote Markt 35, te Herentals.

U kunt het boek ook laten opsturen. De verzendingskosten bedragen 9 euro (‘taxipost’) of 18,23 euro (aangetekend voor Nederland).
Betalen kan op de bankrekening nummer BE41 0015 1296 8210 BIC GEBABEBB van de Herentalse Geschiedkundige Kring vzw, Nieuwstraat 20, 2200 Herentals, met vermelding ‘Jaarboek XXIV’.
Wie vooraf het vereiste bedrag stortte, kan zijn boek vanaf 17 december eveneens afhalen op de ‘Dienst Toerisme’. Gelieve daarom het stortingsbewijs mee te brengen. De openingsuren worden onderaan deze brief vermeld.

De ‘Dienst Toerisme Herentals’ is open :

Maandag tot vrijdag : van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 16 uur (uitgezonderd maandagnamiddag)
Zaterdag : van 10 tot 14 uur.

Voorstelling Historisch Jaarboek Herentals
op zaterdag 19 december 2015 te 10h30

Op zaterdag 19 december stelt de voorzitter van de Herentalse Geschiedkundige Kring, mr. Hugo Verhaegen, de vierentwintigste editie van het Historisch Jaarboek voor. De voorstelling vindt plaats om 10.30 uur in kasteel Le Paige (Nederrij 135 te Herentals).

Het nieuwe jaarboek is in zijn genre iets heel bijzonders. Het staat boordevol wetenswaardigheden over Herentals en is geïllustreerd met meer dan zeventig foto’s en afbeeldingen, waarvan de meeste nooit eerder werden gepubliceerd. Het koninginnenstuk is de studie van Toon Esch over het Herentalse dialect uit het begin van de twintigste eeuw.

Ter gelegenheid van de voorstelling van het nieuwe jaarboek zal aan de aanwezigen een verfrissing worden aangeboden. Daarna kan iedereen tot 13 uur zich een of meerdere jaarboeken ter plaatse aanschaffen tegen de prijs van 24 euro (Jaarboek XXIV).

--- Schilder Frans Francken de Oude --------------------- Dr. Jef Laureys ---------------------- Guillaume Geefs --------------

De inhoud van het Historisch Jaarboek van Herentals XXIV ziet eruit als volgt :

  • Over de drempel bij kunstschilder Frans I Francken.
    Of op zoek naar zijn huisraad en kunstbezit in 1617 (door Ria Fabri)

  • Van het college naar het front.
    Brieven van de Herentalse oorlogsvrijwilliger August Verellen, gesneuveld aan de IJzer (door Jan Cools)

  • Een onbekend portret van P.F. van Kessel, pastoor-deken van Herentals (1748-1836) (door Jan Cools)

  • De beeldhouwers Jozef en Guillaume Geefs en hun connecties met Herentals (door Jan Cools)

  • Het pak van dr. Jef Laureys.
    Bijdrage tot de studie van het Herentalse dialect (door Toon Esch)

  • Herentalse dialectwoorden, namen en uitdrukkingen uit het begin van de 20ste eeuw (door Toon Esch)

  • Dr. Jef Laureys, Kempenaar met de Kempenaars - deel I (door Jan-M. Goris)

HERENTALSE KRONIEK

  • Twee oude stadsgezichten van Herentals op een processievaandel uit het midden van de negentiende eeuw (door Jan Cools)

  • Processie van de parochie Sint-Waldetrudis – Herentals (1948-1949) (door Jan Cools en Jan-M. Goris)

  • Het Hertals Dialect XXII (door Jef Van den Bosch)

--- De strijd van de Tijd tegen de Dood ---- schilderij van Frans Francken I (Herentals 1542 - Antwerpen 1616) ----

Vanaf maandag 21 december 2015 is het jaarboek te koop bij de ‘Dienst Toerisme Herentals’, Grote Markt 35, te Herentals.

U kunt het boek ook laten opsturen. De verzendingskosten bedragen 9 euro (‘taxipost’) of 18,23 euro (aangetekend voor Nederland).
Betalen kan op de bankrekening nummer BE41 0015 1296 8210 BIC GEBABEBB van de Herentalse Geschiedkundige Kring vzw, Nieuwstraat 20, 2200 Herentals, met vermelding ‘Jaarboek XXIV’.
Wie vooraf het vereiste bedrag stortte, kan zijn boek vanaf 21 december eveneens afhalen op de ‘Dienst Toerisme’. Gelieve daarom het stortingsbewijs mee te brengen. De openingsuren worden onderaan deze brief vermeld.

De ‘Dienst Toerisme Herentals’ is open :

Maandag tot vrijdag : van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 16 uur (uitgezonderd maandagnamiddag)
Zaterdag : van 10 tot 14 uur.

Tijdens het kerstverlof is de Dienst Toerisme gesloten op de donderdagnamiddagen 24 en 31 december 2015.
Op zaterdag 2 januari 2016 is ‘Dienst Toerisme Herentals’ geopend van 10 tot 14 uur.

Lezing 'Herentals tijdens de Eerste Wereldoorlog'
Vrijdag 23 oktober 2015 om 19 uur.

Tijdens de Nacht van het Kempens Erfgoed op 23 oktober 2015 organiseert de Herentalse Geschiedkundige Kring een lezing over de gebeurtenissen in Herentals tijdens de Eerste Wereldoorlog.

'Herentals tijdens de Eerste Wereldoorlog'
lezing door : dr. Jan M. Goris

tijdstip : 23 oktober 2015 om 19 uur (tot 20.30 h)
plaats : Lakenhal (stadhuis) , Grote Markt te Herentals

In het 'Ten Geleide' worden de oorzaken, de aanleiding alsook het feitelijk verloop van de oorlog geschetst. De eigenlijke lezing omvat drie delen :

  1. De inname van Herentals door de Duitsers en de Duitse bezetting van de stad.

  2. De deelname van de Herentalse soldaten aan de krijgsoperaties en de weerslag van de gebeurtenissen aan het IJzerfront op Herentals.

  3. Het naspel van de oorlog in Herentals :

    • triomfantelijke intrede van de Belgische troepen
    • feestelijke huldiging van de oorlogshelden
    • organisatie van oud-strijdersverenigingen
    • oprichting van oorlogsgedenktekens en monumenten.

De lezing wordt gevolgd door de presentatie van de publicatie over de geldnood in de Kempen tijdens wereldoorlog 1914-18, uitgegeven door de vereniging van oude munten Numismatica Herentals. De tentoonstelling vindt doorlopend plaats tussen 19 en 23 uur (ook toegankelijk voor rolstoelgebruikers).

Blijf de slachtoffers van WO1 herdenken !

Sint-Waldetrudis sierlijk getooid
Textieltentoonstelling in de Sint-Waldetrudiskerk te Herentals van 29 augustus tot en met 27 september 2015
Opening tentoonstelling op zaterdag 29 augustus 2015 om 15 uur.

De Kerkraad Sint-Waldetrudis Herentals organiseert een exclusieve tentoonstelling :

'Sint-Waldetrudis sierlijk getooid'
lezing door : Judith Goris
Master in de textielconservatie en -restauratie

In 2013 en 2014 werd in het kader van een nieuwe gedigitaliseerde kerkinventaris en met de financiële steun van de provincie Antwerpen ook het textiel van de Herentalse Sint-Waldetrudiskerk geïnventariseerd. Dat leidde tot onverwachte ontdekkingen.

De kerk blijkt heel wat kazuifels en ander kerkgewaad te bezitten dat vervaardigd is uit achttiende-eeuwse stoffen met rijke bloemenversiering. Merkwaardig is dat het om burgerlijke stoffen gaat die bestemd waren voor kostbare kleding en soms tientallen jaren later hergebruikt werden voor kerkgewaden. Uit de negentiende eeuw dateren verscheidene prachtgewaden in neobarokstijl, waaronder een grote mantel voor het Madonnabeeld. In de twintigste eeuw zijn de vernieuwende gewaden van de firma Stadelmaieer uit Nijmegen goed vertegenwoordigd. Ook aan kantwerk, vaandels en kleding voor de processie is er geen gebrek.

Om ook het grote publiek van dit zelden getoonde erfgoed te laten genieten wordt in de kerk een tentoonstelling georganiseerd. Naast kerkelijk textiel worden ook talrijke foto’s getoond van de processies rond het midden van de twintigste eeuw, waarop velen zichzelf en hun familieleden beslist zullen herkennen.

De feestelijke opening, waarop iedereen wordt uitgenodigd, heeft plaats op zaterdag 29 augustus om 15 uur in de Sint-Waldetrudiskerk. Judith Goris, master textielconservatie en -restauratie, zal daarbij uitleg verstrekken. Daarna volgt een receptie in de tuin van de dekenij.

De tentoonstelling kan verder bezocht worden tot en met zondag 27 september, elke week van woensdag tot en met zondag van 14 tot 17 uur.

tijdstip opening expo: zaterdag 29 augustus 2015 om 15 uur
plaats : Sint-Waldetrudiskerk Herentals

     

kazuifel in neobarokstijl uit 1861 ------ kazuifel uit de 18de eeuw (bloemen en planeten) ------
Sint-Waldetrudis op de kazuivel van het Waldetrudisgewaad (Stadelmaier, Nijmegen, jaren 1950).

Voorstelling nieuw Historisch Jaarboek van Herentals (XXIII).
Zaterdag 10 mei 2014

Op zaterdag 10 mei 2014 te 10.30 uur zal mr. Hugo Verhaegen, voorzitter van de Herentalse Geschiedkundige Kring, in de Stedelijke Openbare Bibliotheek, Gildelaan 13 te Herentals, het nieuwe jaarboek voorstellen, nl. Historisch Jaarboek van Herentals XXIII. Daarna kan men zich tot 13 uur het jaarboek ter plaatse aanschaffen tegen voorintekenprijs van 29 euro per stuk en/of overschrijving van 29 euro (Jaarboek XXIII). Deze prijs geldt tot 29 mei. Het boek is vanaf maandag 12 mei 2014 te koop in het stadsarchief (Augustijnenlaan 1) (tel. en fax: 014-21 28 00, archief@herentals.be ) tijdens de normale openingstijden.

U kunt het jaarboek ook laten opsturen. De verzendingskosten bedragen 9 euro ('taxipost') (18,23 euro; aangetekend voor Nederland). Betalen kan op de rekening van de Herentalse Geschiedkundige kring (001-5129682-10) met vermelding 'Jaarboek XXIII'. Na 31 mei 2014 zal de voorintekenprijs verhoogd worden tot 33 euro.

Ter gelegenheid van de voorstelling van het nieuwe jaarboek zal aan de aanwezigen een verfrissing worden aangeboden.

Het nieuwe jaarboek is in zijn genre iets heel bijzonders geworden. Dit nieuwe jaarboek bevat niet minder dan 360 bladzijden, boordevol wetenswaardigheden over Herentals. Het boek is rijkelijk voorzien van meer dan 120 foto's en illustraties, waarvan de meeste nooit eerder gepubliceerd werden.

Een bijdrage die ongetwijfeld ook veel aandacht zal krijgen niet alleen in onze stad maar ook in Turnhout en de rest van de Kempen betreft het antwoord op de vraag: Welke is de echte Kempische (hoofd)stad: Herentals of Turnhout? Een volkskundige bijdrage over de actuele rivaliteit tussen Turnhout en Herentals. Dit artikel is van de hand van onze stadsarchivaris dr. Jan-M. Goris. Deze bijdrage omvat twee delen. In een eerste deel gaat de auteur na wat er de dag van heden nog overblijft van de rivaliteit tussen Herentals en Turnhout uit de 19de en eerste helft van de 20ste eeuw. Hij doet dit vooral vanuit zijn eigen concrete ervaringen en de (mondelinge) traditie. Het volk is er zich thans nog van bewust dat er tussen Herentals en Turnhout een zekere rivaliteit bestaat, maar als puntje bij paaltje komt weet het daarover niet zo heel veel meer te vertellen. De Turnhoutenaar is een gewiekst zakenman (seuzzedief), en halve Hollander. Hij is een gierigaard een stoefer en zou neerbuigend neerkijken op die van Herentals. Uit dit alles kan evenwel niet afgeleid worden dat er tussen Herentals en Turnhout een diepe tegenstelling, laat staan een echte vijandschap, heeft bestaan. Het enige grote discussiepunt tussen Herentals en Turnhout vandaag de dag is de vraag welke van beide plaatsen nu de hoofdstad van de Kempen is of beter geformuleerd - zoals uit het hiernavolgende betoog zal blijken - welke van beide de echte stad van de Kempen is. Strikt genomen bezitten de Kempen geen hoofdstad. 'Kempen' is immers een geografisch begrip. Herentals was wel ter vervanging van Antwerpen van 1357 tot 1406 de hoofdstad van het markgraafschap Antwerpen. [de huidige provincie Antwerpen]. Zo is Herentals de enige plaats in de Antwerpen Kempen die ooit een tijdlang een echte hoofdstad is geweest. Met grondig gestaafde historische bewijzen toont de auteur vervolgens aan dat Herentals sedert ca. 1380 de enige echte stad in de Antwerpse Kempen is. Turnhout was voor de Franse revolutie geen stad maar een vrijheid en het baseert zijn stadstitel uitsluitend op het Koninklijk Besluit van 30 mei 1825 met betrekking tot de Hollandse kieswetgeving. In 1889 velde het Hof van Cassatie evenwel een arrest waarin het stelde dat het Koninklijk Besluit van 1825 uit de 'Hollandse' tijd niet meer van toepassing was.

In het hoofdartikel De aanloop tot stedelijke groei tijdens de 13de eeuw en in het begin van de 14de eeuw in de Antwerpse Kempen toont Jan-M. Goris aan dat de stadsgroei van Herentals toen reeds groter was dan die van Turnhout. De vrijheid Turnhout groeide tijdens het ancien regime nooit tot tot een echte stad, maar het bezat wel een groter aantal stedelijke kenmerken dan de Kempische vrijheden Hoogstraten, Geel, Mol en Arendonk. Kortom het betreft de publicatie van een stuk geschiedenis uit onze stad waar elke echte Herentalsenaar reeds lang naar uitkijkt.

De inhoud van Historisch Jaarboek van Herentals XXIII ziet eruit als volgt:

  • De aanloop tot stedelijke groei tijdens de 13de eeuw en in het begin van de 14de eeuw in de Antwerpse Kempen (door Jan-M. Goris)
  • Het Heggewonder in historisch perspectief, vanuit Herentals bekeken (door Jan Cools)
  • Geschiedenis van de openbare bibliotheken van Herentals: van 1898 tot 1973 Deel 1: van 1898 tot 1949 (door Jef Tegenbos)
  • De Kruisberg te Herentals, 550 jaar kruisweg en calvarie (door Jan Cools)
  • HERENTALSE KRONIEK Welke is de echte Kempische Stad: Herentals of Turnhout? Een volkskundige bijdrage over de actuele rivaliteit tussen Herentals en Turnhout (door Jan-M. Goris)
  • Historisch kleingoed (door Jan-M. Goris)
  • Het Hertals Dialect XXI (door Jef Van Den Bosch)

Feestzitting Sint-Waldetrudiskerk: inrichting schatkamer en restauratie schilderijen Arthus de Bruyn.
Zaterdag 28 juni 2014

Feestzitting in de Sint-Waldetrudiskerk naar aanleiding van de inrichting van een schatkamer in de kerk en van de restauratie van twee schilderijen van Artus de Bruyn, een vroeg 17de - eeuws schilder.

Op zaterdag 28 juni 2014 om 15 uur heeft in de Sint-Waldetrudiskerk een feestzitting plaats naar aanleiding van de voltooiing van twee belangrijke initiatieven: de inrichting van een schatkamer in het kader van de beveiliging van de kerk (met subsidie van de Vlaamse overheid, de provincie en de gemeente) en de restauratie van twee grote schilderijen van de vroeg-17de-eeuwse schilder Artus de Bruyn (met subsidie van de provincie).

Marc Mees, adviseur bij de dienst Erfgoed van de provincie Antwerpen, zal het zilverwerk uit de kerkschat belichten en restaurateur Etienne Mahieu zal uitleg verschaffen over beide schilderijen en hun restauratie. Er is gelegenheid tot bezoek aan de schatkamer, gevolgd door een receptie in de raadzaal en de tuin van de oude dekenij.

Deze uitzonderlijke culturele manifestatie wordt ingericht door de kerkfabriek van Sint-Waldetrudis met medewerking van de Herentalse Geschiedkundige Kring.

Schatkamer van de Bovenkerk

Voorstelling van een nieuw boek over de Herentalse begijnhofkerk

Het bestuur van de Herentalse Geschiedkundige Kring heeft het genoegen u uit te nodigen op de voorstelling van het boek

De begijnhofkerk van Herentals. Bouwgeschiedenis en
kunstinventaris van de Sint-Catharinakerk,
onder redactie van bestuurslid lic. Jan Cools en met medewerking van o.a. de bestuursleden arch. Paul Bellemans (ondervoorzitter) en Ludwig Cerstiaens. Deze voorstelling heeft plaats in kasteel Le Paige (Nederrij 135 te Herentals) op zaterdag 27 november om 10.30 uur. Dit boek, een uitgave buiten reeks van de Herentalse Geschiedkundige Kring, vormt het logische vervolg van de in 2007 verschenen Bouwgeschiedenis van het Sint-Catharinabegijnhof te Herentals. Een verhaal van vier eeuwen bouw- en wooncultuur in Vlaanderen door Jan Cools en Paul Bellemans, waarin de kerk slechts summier werd vermeld. Het eerste deel van het nieuwe boek is de neerslag van de voorstudies voor de restauratie van de begijnhofkerk, die plaatsvond in 2002- 2005 en bevat onder meer een belangrijke bijdrage van kunsthistorica Linda Van Langendonck (+). Het tweede deel, de kunstinventaris, kwam tot stand met de hulp van de provinciale dienst erfgoed (Ann Bries, Jan Geudens en zilverspecialist Marc Mees) en omvat een grondige studie van het ongemeen rijke maar bij het grote publiek zo goed als onbekende kunstbezit, waarbij heel wat edelsmeedwerk en textilia. Beide delen zijn voorzien van overvloedig illustratiemateriaal, waarbij 24 bladzijden in kleur, en twee indices. Meer details kunt u lezen in bijgevoegde folder.

Het boek kan worden aangeschaft voor de prijs van 55 euro of achteraf tijdens de kantooruren op het stadsarchief, Augustijnenlaan 1, 2200 Herentals (tel. 014- 212800). Bestellen kan op hetzelfde adres door storting van 55 euro op rek. nr. 001-5129682-10 t.n.v. de Herentalse Geschiedkundige Kring (ook via e-mail: archief@herentals.be, met vermelding van het verzendadres). Voor verzending wordt 4 euro meer gerekend.

Ook van het vorige boek Bouwgeschiedenis van het Sint-Catharinabegijnhof zijn nog exemplaren verkrijgbaar voor 29 euro (33 euro met verzending).

Wij hopen u op zaterdag 27 november tussen 10.30 en 13 uur te mogen verwelkomen op de voorstelling van het boek en de daarop aansluitende receptie.

Bekijk de folder hieronder
of download hem in pdf formaat (1,4 Mb).



Ijzergieterij en Smederij Van Aerschot te Herentals

Klik hier voor de lijst van bekende werken uit het bedrijf van August Van Aerschot en de bedrijven van zijn zonen Joseph en Leonard Van Aerschot. Meer ...

Stad Herentals : Hekwerken van de Familie Van Aerschot

Stadswandeling langsheen de hekwerken van de Familie Van Aerschot : download de brochure in pdf formaat (19 Mb).

© Herentalse Geschiedkundige Kring